Elbette ‘Geççek’

“The Times They Are A-Changin”le 60’lı yıllarda fırtınalar koparmıştı Bob Dylan. Afro-Amerikanların sivil hak arayışının yükseldiği periyottu. Dylan aslında bu mevzulardaki hassaslığını evvelki müziklerinde da göstermişti. Ayrımcılığın, ırkçı baskının “modern dünyada” olmaması gerektiğini içeren, kusursuz bir modüldür bu. Bugüne kadar ilham verici özelliğini de yitirmemiştir.

Steven Van Zandt vardı bir vakitler; aktivist bir sanatçıdır bu. Plak imalcisi Arthur Baker ile, 1985’ti sanırım, o devir ırkçı beyazların yönettiği Güney Afrika halkına dayanak olmak için Apartheid’e Karşı Birleşmiş Sanatkarlar isimli bir küme kurmuşlardı. Ortalarına Bruce Springsteen ile Miles Davis’i de almış, seslendirdikleri Sun City isimli müzikle dünyayı ayağa kaldırmışlardı. Kimi müzik otoritelerinin “üçüncü dünyanın sesi” diye tanımladıkları büyük Bob Marley, yönettiği The Wailers isimli Reggae kümesiyle “Onlar Tok Ancak Biz Açız” isimli kesimiyle 1975’e damga vurmuştu. Fakirlerin yiyecek bulamamalarını anlattığı müziğiydi bu Marley’in.

Çok değil ondan dört yıl evvel de gay olduğu için babası tarafından öldürülen- Marvin Gaye “What’s Going On” isimli albümünde hem Vietnam savaşına, hem de uyuşturucuya, yoksulluğa değinen modüller seslendirmişti. O kadar harikaydı ki, meselelerin yakıcılığını o kadar içten seslendirmişti ki, yıllar sonra, yani 2003’de ünlü müzik mecmuası Rolling Stone, What’s Going On albümüne “Tüm Vakitlerin En Yeterli 500 Albümü” ortasında altıncı sırada yer vermişti.

2010 Dünya Kupası’nın o olağanüstü müziği Wavin Flag, K’naan ismiyle tanıdığımız Keinan Abdi Warsame’nindir. Warsame, Somalili bir mültecidir aslında. Savaştan kaçan ailesiyle geldiği ABD’de akabinde da Kanada’da çok başarılı olduğu müziği aracılığıyla mültecilerin meselelerini lisana getirdi daima. Hala öyledir.

Hepsinde ‘geççek’ vardır

Bob Dylan, Steven Van Zandt, Arthur Baker, Bruce Springsteen, Miles Davis, Bob Marley, Marwin Gaye, Keinan Abdi Warsame, daha kaçları yaptıkları müziklerinde trajedileri yazdılar lakin umuttan da kelam ettiler. Hangi lisanda, ne söylerlerse söylesinler, müziklerin bir yerinde kesinlikle “geççek” dendiğini fark edersiniz. Zira umut içermeyen müzik yoktur.

Ülkemiz şartlarında ister Covid-19 pandemisine isterse otoriterliğe karşı yazılmış olan bir müziğe milyonların sahip çıkması, bir “sese” duyulan muhtaçlığın büyüklüğünü gösterir. Tahminen milyonlarca insanı sokağa dökemezsiniz, forumlarda konuşturmasınız tahminen, fakat bir müzikle, o müziğe eşlik edene, fısıltıyla da mırıldansa, bağıra bağıra da söylese, büyük bir ailenin modülü olduğunu hissettirebilirsiniz. Kendi kendine tekraren “geççek” diyen birinin yüklendiği moral yabana atılamaz. Binlerce insanın “geçeceğine” inandığı bir “sıkıntı”nın koro halinde lisana getirilmesi ne demek? Bunu muktedirin de buyruğundaki maddelerin da engellemesine imkan yok.

Bülbül de söylese

Tek sesin çıktığı, başka seslerin bastırıldığı bir toplumda kitlelerin kulağı “başka bir sese” hassastır. “Geççek”le bunu görebildik tüm açıklığıyla. Bu müzik bir gereksinime karşılık veriyor, çok açıktır ki. Birilerinin daima bağırdığı, kendini kutsal, herkesi düşman gördüğü, neşeyi, mizahı, estetiği yok ettiği bir dünyada tüm bunların geçeceğini kolundaki bülbül de söylese altında toplanır herkes o kısmın. Tutunacak kısmı olmayanlar bunu düzgün anlar.

Geççek, beynimizi dopaminle doldurmakla kalmadı, büyük bir çoğunluğu birebir derecede etkileyerek “duygu ortağı” da yaptı. Muktedir eliyle (diliyle de tabii) “bölünmüş” bir toplumda dayanılmaz bir bütünleşmeye yol açtı.

“Beraber Yürüdük Biz Bu Yollarda” diye diye “beraber yürüdüklerini” ihale, rant zengini yapanlar, “Bana Her Şey Seni Hatırlatıyor” diye diye “hatırladığı” herkesi ihya edenler, inanarak söylüyoruz daima bir ağızdan: Geççek

Ümitsizlik pandemisi bitecek.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.